Na żyznych terenach nad Lutonią (Witonią) archeolodzy odkopali ślady osad z czasów rzymskich i późniejszych, świadczące o ciągłości osadnictwa. Do najstarszych wiosek na terenie gminy należą: Kocierzew, Jeziorko i Osiek.

W 1445 roku arcybiskup Jarosław Skotnicki wydał dokumenty lokalizacji trzech wsi: Kocierzew, Różyc i Koszyc (wieś zaginęła w XVI w., leżała w okolicy Jeziorka). Rozwój gospodarczy tych wsi był zachętą do powstania i zakładania nowych. I tak na „surowym korzeniu”, czyli na miejscu wykarczowanego lasu, w 1360 roku, powstały Mikołajowie – dzisiaj Gągolin oraz Płaskocin. W 1363 roku powstała wieś Granica, gdyż leżała na granicy dóbr łowickich, obecnie wieś Wejsce. W tym samym roku powstała wieś Wiciem w 1445 roku Osiek.